تبلیغات
Memaran Blog - کلیسای لائون (León Cathedral) - شاهکار معماری گوتیک
زندگی ایرانی ، معماری ایرانی
 
تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :

 
 
نویسنده : Bahman .B
تاریخ : یکشنبه 3 اردیبهشت 1391
نظرات


مقدمه

معماری گوتیک در دوره ای متولد و قدم در عرصه جهان هنر گذاشت که آن دوره را قرون ‏وسطی ( البته اواخر دوره قرون وسطی ) و برخی نیز این دوره را عصر ایمان هم نامیده اند . پس ‏از جنگها و درگیری های پی در پی در اروپای آنروز ، سپس ثباتی که در آن معماری رومانسک ‏پدیدار شد ، زمینه برای رشد و اعتلای معماری مذهبی گوتیک فراهم گردید این معماری در ‏اواخر سده دوازدهم میلادی در « ایل دو- فرانس » فرانسه پدید آمد و تا اواسط فرن شانزدهم ‏میلادی در اروپا معمول بود این سبک معماری یادگار دوره ای است که زندگی اجتماعی مردم ‏دچار تغییر و تحول شده بود.
جمعیت روسنایی به شهرها روی آورده ، شهرها از مرکزیت معنوی ‏، هنری ، سیاسی ، بازرگانی و اجتماعی برخوردار شده بودند. واژه گوتیک صرفا برای معماری معماری اطلاق نشده و لیکن چون معماری گوتیک نسبت به ‏سایر هنرها همانند تندیسگری و نقاشی از اهمیت بیشتری برخوردار بود ، به همین خاطر ‏گوتیک را بیشتر مترادف با معماری دانسته اند . اکنون بر کسی پوشیده نیست که معماری ‏گوتیک نه بربری است و نه گوتیک . معماری گوتیک آفریده نبوغ سده های میانه است و به عنوان ‏شیوه ای هنری ، شایسته مقایسه با هر شیوه و سبک دیگری است .‏ باید یاد آور شدکه در شکل گیری معماری گوتیک ، دو شخصیت برجسته ، بسیار موثر بودند ، ‏یکی از آنها « برنارکلرویی » و دیگری « سوژر» رئیس دیر سن دنی بود ، برنار کارویی معتقد بود ‏که : ایمان چیزی عرفانی و اشراقی است نه منطقی . معماری « سیتر سیان» تحت تاثیر تفکرات ‏برنار کلرویی شکل می گرفت . برنامه معماری تواما تزیینات افراطی و تجملیرا نفی کرده است . ‏اما سوژر کلیسایی که بازسازی نمود ( دیر سن دنی ) از نظر شکوهمندی ، سبک رومانسک را ‏پشت سر نهاد .سوژر معتقد بود که باید کلیسایی ساخت که مملو از نور باشد ، و همین امر در ‏ایجاد پنجره های بزرگ کلیساهای گوتیک تاثیر بسزایی داشت .

معماری گوتیک

پیشینه تاریخی

از گذشته‌های دور همیشه اقوام ساکن شمال اروپا و حتی قسمتهای آسیای غربی برای دست یافتن به کرانه های مدیترانه درکوچ و مهاجرت بوده اند و این مهاجرت موجب برخورد و تضاد بین اقوام گوناگون شده است .مهاجرت گوتها از شمال به جنوب موجب تحولات مهمی درتاریخ اروپا گردید اقوام مختلف شمالی که به بربرها معروف بودند پس از چند دهه با اسقرار دراروپای مرکزی ( ازقرن هشتم میلادی به بعد) دولتهای جدیدی به وجود آوردند که در طی استقرارشان هنر مشخصی پدید آوردند که متاثر از یونان و روم بود گوتها درهنگام مهاجرت و جابجایی تا مرزهای شمالی  امپراطوری روم پیش رفتند که در مواجهه با قدرت امپراطوری روم از نفوذ به آن سرزمین باز ایستادند در طی دوران حکومت امپراطوری روم همواره بین این دو حکومت و بربرها  (اقوام شمالی) جنگهای سخت و خونینی در جریان بوده است. در قرن چهارم میلادی قدرت جدیدی از سمت آسیا، اروپا را مورد تاخت و تاز قرار داد این مهاجمان هونها بودند که گوتها را تحت فشار قرار داده تا به مرزهای امپراطوری روم عقب راندند و امپراطوری روم که خود را در مواجهه با این خطر دید به گوتها اجازه داد درقسمتهای غربی مستقر شوند اما این وضعیت دوام چندانی نیافت و گوتها سربه شورش برداشتند و درجنگی که بین آنها و نیروی روم درگرفت امپراطور روم کشته شد و سپاهیانش شکست سختی خوردند . روم سرانجام تسلیم شد هونها درادامه نفوذشان به اروپای غربی و جنوب اروپا گوتها را مجبور نمودند از جنوب ایتالیا گذشته و درجنوب فرانسه مستقر شوند که درنهایت با فرانکها روبرو شدند تا اینکه در این دوره امپراطوری فرانکها با نام کارولنژ قدرت را دراختیار گرفت و آرامش نسبی به اروپا بازگشت . پس از نخستین جنگ صلیبی در عرصه های مختلف در ممالک اروپایی تحولاتی ایجاد شد که منجر به تثبیت مقام کلیسا به عنوان رهبر مردم و دیگر ایجاد وضعیتی مناسب برای برقراری روابط تجاری با شرق گردید اگر زمانی را برای پدید آمدن رومانسک درنظر بگیریم باید به یک دوره دویست ساله اشاره کنیم یعنی سده های یازدهم و دوازدهم میلادی. در معماری رومانسک نکته قابل توجه و تامل احترام و جایگاه ثمره معنوی و مذهبی کلیساهاست که گسترش و اعتلای معماری رومانسک در اروپا در چهار کشور فرانسه، انگلستان، آلمان و اسپانیا قابل بررسی‌اند.

معماری رومانسک ( رومی وار )

مورخان معماری آن را سبکی فی نفسه کامل پنداشته اند و معتقد نیستند که پیش درآمد ناقصی برای سبک گوتیک باشد ازویژگیهای سبک رومانسک می‌توان به حجمهای کلیساها از بعد معماری اشاره داشت که همگی از گروهی از احجام هندسی ساده و بزرگ و با زاویه قائمه نظیر مکعب، مکعب مستطیل، استوانه و نیم استوانه تشکیل یافته‌اند. بخشهای اصلی با قراردادن دیوارهای پشت بند با ستونهای ریزه درداخل چهارچوبهای قاب بندی به بخشهای کوچک‌تر تقسیم شده‌اند معماری رومانسک در هر یک از کشورهای اروپایی دارای ویژگیهای خاصی بود که این ویژگیها موجب شد که سبکهایی در معماری به وجود بیاید از قبیل :

۱-   سبک لومباردی : در قسمت شمالی آلمان عناصر تزیینی نظیر ردیف قوسهای زیر قرنیز لبه بام ـ بالکانه پله پله قوس دار زیر شیروانی و گچبریهای مشخص کننده طبقات برجها و همچنین تاقهای متقاطع سراسر راهرو های جانبی صحن و غیره اشاره کرد.

۲-      سبک نورماندی : در مناطق جنوبی آلمان نورمان گفته می‌شد کلاهک برجها که از مختصات بعدی گوتیک هستند.

۳-      سبک توسکان :  در بخشی از ایتالیا آغاز شد : بالکانه‌های چندقوسی، سقفهای چوبی.

۴-      سبک آکتین : در جنوب فرانسه، ایجادگنبد روی کلیسا ـ و کلیسای چوبی.
۵-      سبک کلونی : تاق گهواره ای نیم دایره ـ سقف سنگی.

معماری گوتیک در دوره‌ای متولد و قدم به عرصه هنر گذاشت که آن را قرون وسطی البته اواخر قرون وسطی و برخی نیز این دوره را عصر ایمان هم نامیدند پس از جنگها و درگیریهای پی در پی در اروپای آن روز و سپس ثباتی که در معماری رومانسک پدیدار شد زمینه برای رشد و اعتلای معماری مذهبی گوتیک فراهم گردید این معماری در اواخر سده دوازدهم میلادی در ایل دوفرانس فرانسه پدید آمد و تا اواسط قرن شانزدهم میلادی در اروپا معمول بود این سبک معماری یادگار دوره‌ای است که زندگی اجتماعی مردم دچار تغییر و تحول شده بود و جمعیت روستایی به شهرها روی آوردشهرها از مرکزیت معنوی، هنری، سیاسی، بازرگانی و اجتماعی برخوردار شده بودند.

مشخصات و ویژگیهایی از دوره ای که معماری گوتیک در آن پدیدار شد :

۱-   بارونهای بزرگ روستاها و دیرهای بزرگ از استقلالی نسبتاً کامل برخوردار بودند و ستیزه‌های میان ایشان برای دستیابی به امتیازات بیشتر به جنگ دائمی منجر می‌شد.

۲-   جامعه رومانسک زیر نفوذ مردان بود درجامعه گوتیک زنان اهمیت تازه‌ای پیدا کردند در اینجا احترام به زنان از واجبات بود و قانوننامه شوالیه گری که تاثیر عظیمی برشکل گیری روابط اجتماعی اواخر سده‌های میانه داشت. با پرستش مریم از لحاظ معنوی تصویب شد زیراوی بعنوان مادر آسمانها و مسیح و به شکل کلیسای مادرهمه فرزندانش را دوست می داشت مردم در اواخر سده دوازدهم  سراسر سده سیزدهم سرودهایی در وصف وی سرودند تمثالش را درهمه جا نصب کردند و کلیساهای بزرگی ساختند و وقفش کردند و تمثالش را بر روی پرچمها به رزمگاهها بردند بدینن ترتیب حضرت مریم بانوی معنوی شوالیه‌ها شد خشکی و سرسختی مضامین رومانسک در تاکید برداوری اخروی در برابر لطافت گوتیک که مریم را در بهشت با تاجی که مسیح برسرش نهاده است نشان می‌دهد از پای در می‌آید.

۳-   آنچه باعث تلطیف شیوه‌های خشونت‌بار شد فقط مقام یا کشیش پرستش مریم نبود نفوذ یک انسان برجسته به نام قدیس فرانسیس آنسیزی نیز که مسیح را علاوه برداوری نهایی و بی گذشت منجی معمولی می دانست که به میان انسانهای مطرود گام نهاده بود که به تاسیس فرقه دینی توسط قدیس فرانسیس انجامید که به فرقه فرانسیسیان نامیده شده است. اهمیت تاریخی جنبش فرانسیسیان تقویت ایمان مذهبی برانگیختن احساسات مذهبی شهرنشینان و تضعیف قدرت و نفوذ دیرهای کهن رومانسک در روستاها است.

۴-   مشخصه مهم دیگر این دوره توجه خواص ابتدا به علوم الهی به مرکزیت کلیساها و کم کم به علوم بطور کلی بود و می توان منشا این توجه را جنگهای صلیبی دانست.

۵-   دراین زمان پاپ و پادشاه فرانسه در کشتار جنگهای صلیبی همدست شده بودند سازمان تفتیش عقاید نیز دراین زمان پدید آمد و فرقه دومینی کائنی (سگهای خداوند) مشغول ریشه کنی و ازبین بردن مرتدان و کافران شدند.

واژه گوتیک منسوب به گوتها اصطلاحی است که معماران عصر رنسانس به تحقیر به معماری قرون وسطایی اروپا به مرکزیت فرانسه اطلاق کردند چون که هنرمندان رنسانس تکامل هنری خود را در آثار یونان و روم قدیم می‌دانستند و عدم انطباق با معیارهای یونان و روم کلاسیک را خوار می‌شمردند یکی از منتقدین چنین نوشت در نفرین بر آن که این واژه را ابداع کرد اینان به خطا گمان می کردند که گوتها مبتکران این سبک بودند مردمان سده سیزدهم و چهاردهم میلادی از کلیساهای گوتیک با نامهایی چون دراوپوس مدرنوم) اثر نوین یا « اوپوس فرانسیگنوم » اثر فرانکی یاد کرده‌اند واژه گوتیک صرفاً برای معماری اطلاق نشده و لیکن چون معماری گوتیک نسبت به سایر هنرها مانند تندیسگری و نقاشی از اهمیت بیشتری برخوردار بود به همین خاطر گوتیک را بیشتر مترادف با معماری دانسته‌اند معماری گوتیک نه بربری  است و نه گوتیکی. بلکه آفریده نبوغ سده‌های میانه است و به عنوان شیوه‌ای هنری شایسته مقایسه با هر شیوه و سبک دیگری است . معماری گوتیک در اروپا در طی سده سیزدهم و چهاردهم شکل گرفته شده که به سه دوره :

۱- آغازین  
۲- پیشرفته    ۳- پسین تقسیم شده است.


الف- گوتیک آغازین

در شکل گیری معماری گوتیک دو شخصیت برجسته بسیار موثر بودند یکی از آنها برنار کلرویی و دیگری سوژر رئیس دیر سن دنی بود برنار کلرویی معتقد بود که ایمان چیزی عرفانی و اشراقی است نه منطقی و برپالودگی خطوط کناری ـ سادگی شکل و نور تاکید می‌کرد.

کلیسای لائون

کلیسای لائون، از آثار معماری گوتیک آغازین است که در سال ۱۱۶۰ میلادی در پاریس ساخته شد. هر چند این کلیسا بسیاری از ویژگی‌های معماری رمانسک را داراست ولی وجود المانهای معماری گوتیک مانند طاق جناغی و قوس تیزه دار موجب شده جز سبک هنر گوتیک بشمار بیاید.

پلان امروزی آن تقریباً دراز و باریک است و حال و هوایی انگلیسی دارد. سقف شیب دار چوبی بالای بالکانه، قوس بندی صحن، ردیف پنجره‌های زیر گنبد از ویژگی‌های گوتیک اولیه‌است که در این بنا دیده می‌شود.

در کلیسای لائون دو برج در دو طرف هر یک از بازویی‌ها یک برج گلدسته و دو برج غربی وجود دارد که تعدادشان روی هم رفته به ۷ برج یعنی به عدد کامل عرفانی میرسد. این عدد کامل برج‌ها از ویژگی‌های گوتیک آغازین بوده‌است.

بسیاری از ویژگیهای رومانسک را درخود حفظ کرده است ولی همین ویژگیها را با تدبیرهای ساختمانی جدید گوتیک طاق جناغی و قوس نوک‌دار درآمیخته است جایگاه خوانندگان کمی پس از تکمیل کلیسا توسعه یافت و نقشه کنونی که نسبتاً دراز و کمیپس ازتکمیل کلیسا توسعه یافت انتهای شرقیش چهار گوش است از جمله ویژگیهای رومانسک آن مربع تقاطع علامت گذاری شده و شبکه بندی های آن است که از یک واحد بزرگ درقسمت صحن بادو مربع کوچک درهر راهروی جانبی تشکیل می شود.
یکی از ویژگیهای جدید فضای داخلی وجود سه دهانه یابار یکه قوسهای زیر ردیف پنجره و زیر گنبدی است که فضایی مشابه باریکه بیرونی دیوار پوشیده با سقف شیبدار چوبی بالای بالکانه ها را اشغال می کند سه دهانه مبین اشتیاقی فزاینده به از هم گسیختن و حذف کردن تمام سطوح پیوسته دیواری است نمای چهار بخشی دیوار صحنهای مختص گوتیک آغازین : قوس بندی صحن بالکانه سه دهانه و ردیف پنجره های زیر گنبد.
تغییرات مهم در طراحی نمای کلیسا نیز بخشی از تجربه اندوزیهای معماری گوتیک آغازین بودند درگاههای ورودی نیز زیر هشتیهای نگهدارنده قرارگرفته اند و برجها به عنوان اجرای لاینفک حجم کلی ساختمان به شمار رفته‌اند.
این کلیسا دوبرج دردوسوی هریک از بازویی ها( فقط دوتا از برجهایش تکمیل شدند)












می توانید دیدگاه خود را بنویسید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
 
 
برای بالا بـودن کیفیـت مطالب و استفـاده بـهتر، اکـثر مـطالب از منبع های گوناگونی جمع آوری میشوند تا بتوان مطالبی کامل تر و جامـع تر را در اختیـار تـمام مـعـمـاران، دانشجویان و علاقه مندان به این هــــنر قـرار داد.

کپـی بـرداری از مـتن و یـا تـصـویــر بــدون ذکر مـنبع نـشـان از فـرهنگ غـیر ایــرانی شماست.

:: ایمیل : MemaranBlog@Yahoo.com
:: ایمیل : MemaranBlog@Gmail.com


Bahman .B