تبلیغات
Memaran Blog - محوطه باستانی شهریری
زندگی ایرانی ، معماری ایرانی
 
تعداد مطالب :
تعداد نویسندگان :
آخرین بروز رسانی :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
بازدید کل :
آخرین بازدید :

 
 
نویسنده : Bahman .B
تاریخ : یکشنبه 21 آبان 1391
نظرات

شهرستان مشگین شهر در استان اردبیل یكی از مناطق ارزشمند تاریخی برای مطالعه گذشته انسان پیش از تاریخ تا عهد پرشكوه اسلامی است. آثار تاریخی و طبیعی زیادی در این شهرستان وجود دارد كه این شهر را در رده مهمترین مناطق گردشگری كشور قرار می دهد.
یكی از آثار تاریخی منحصر به فرد این شهر، محوطه «شهر یری» (محلی كه موقعی شهر و آبادی بوده است) را می توان نام برد. شهر یری در سال ۱۳۸۱ از سوی میراث فرهنگی استان اردبیل در فهرست آثار ملی كشور به ثبت رسید و در منتهی الیه دشت مشگین شهر و به فاصله ۷۰ كیلومتری شمال غرب اردبیل با وسعتی در حدود ۴۰۰ هكتار در كنار رودخانه تمدن ساز قره سو و روستای پیرازمیان واقع شده است.



شهر یری اواخر هزاره دوم و اوایل هزاره نخست قبل از میلاد از آبادی های مهم منطقه بوده است. این محوطه باستانی در حال حاضر با سنگ چینی های معروف به «مكتب اوشاقلاری» (بچه های مكتب) در جهت شمالی - جنوبی امتداد یافته و در كناره قره سو جلوه نمایی می كند.
لازم به ذكر است قبل از هزاره اول، در دوران نوسنگی این محل مسكونی بوده و بخشی از تمدن درخشان منطقه در این نقطه متمركز بوده است.
این محوطه مشتمل است بر قلعه ای وسیع با دیوار دفاعی سنگین از نوع خشكه چین، محلی در ارتباط با برگزاری آئین های مذهبی به نام «مكتب اوشاقلاری»، كه این قسمت دارای فضاهای معماری با دیوارهای سنگی از نوع استیل های منقوش است.
گورهای باستانی متعددی از نوع كلانسنگی و گوركان كه حدود ۴۵۰ گور در این محل شناسایی شده است و یك غار باستانی و تپه ای متعلق به دوران اسلامی.
محوطه شهر یری پیش از این در سال ۱۹۷۸ میلادی به وسیله هیأت چارلز برنی شناسایی و بررسی شده است. وی معتقد است برخی آثار آن تا هزاره سوم قبل از میلاد و برخی دیگر تا اواخر هزاره نخست قبل از میلاد، عصر آهن و سفال خاكستری قرار می گیرد. چارلز برنی تاریخ بیشتر گورهای این محل را هزاره دوم و اوایل هزاره نخست قبل از میلاد می داند.
بزرگترین سنگ افراشت این محوطه به ارتفاع ۳‎/۲۵ سانتی متر و به شكل مستطیل وجود دارد كه در وسط بقیه سنگ افراشت ها بوده و مانند معلمی است كه در مكتب خانه در وسط دانش آموزان ایستاده است. در رویه بیشتر این سنگ افراشت ها، شكل انسانی (به صورت مذكر و مؤنث) كه شمشیرش را حائل كرده، حجاری شده است كه معرف بهترین هنر حجاری در این دوره است. صورت این سنگ افراشت ها به سمت شرق و غرب بوده و رو در روی هم به صورت كلاس درس امروزی ۳ ، ۴ سنگ افراشت بزرگ در جلو و بقیه در ۳ یا ۴ ردیف در پشت سر هم واقع شده اند.
در سمت غرب تجمع سنگ افراشت ها یك حفره غار مانندی به نام «قارا كوهیل» (دخمه سیاه) وجود دارد كه در نزدیكی این غار به طرف شمال یك تخته سنگ بسیار بزرگ جلوه نمایی می كند. این تخته سنگ به شكل میز به صورت افقی بر روی سنگ های بزرگ دیگر خوابانیده شده است. میزهای سنگی دارای انواع متفاوت هستند ، همچنین ۶ عدد سنگ افراشت به فاصله دورتری جدا از تجمع سنگ افراشت ها قرار دارد كه این سنگ افراشت ها به منزله خوشه پروین است. سنگ افراشت بزرگ دیگری نیز در شمال محوطه مذكور به مانند ستاره قطب شمال است كه محوطه مذكور را زیر نظر دارد. در نحوه نشاندن سنگ ها نهایت دقت و توجه را از لحاظ علوم ریاضی و هندسه و نجوم به كار برده اند.
در كاوش هایی كه به وسیله دكتر نوبری در آذر ۱۳۸۲ در این محل صورت گرفته، اشیای با ارزشی از داخل گورها كشف گردیده. آثار به دست آمده از محوطه شامل استقرار عصر آهن ۲ تا عصر آهن ۴ است.
از جمله محل های حفاری شده، محوطه مكتب اوشاقلاری است كه براساس پلان مكشوفه به نظر می رسد این محل در ارتباط با برگزاری آئین های مذهبی بوده و به طور غیرمستقیم درباره آئین تدفین استفاده می شده است و در ساخت فضاهای معماری این محل از استیل های منقوش بهره برده شده است.
حسن یوسفی، كارشناس باستان شناسی، اشیای مكشوفه از این شهر را به ۴ گروه زیر دسته بندی می كند:
۱- آثار سفالی، پیاله، فنجان، كاسه، آبریز شانه دار
۲- اشیای فلزی شامل آویزهای طلایی، خنجرهای آهنی و مفرغی و آئینه های برنزی
۳- سنگ های تزئینی شامل مهرهای عقیق و فیروزه
۴- خمیر شیشه
وی بسیاری از اشیای مكشوفه را قابل مقایسه با محوطه های معاصر از جمله مارلیك و حسنلو می داند و معتقد است: با تداوم حفاری در این محوطه، بسیاری از زوایای مبهم و تاریك تاریخی آن معلوم خواهد شد.



اطلاعات wikipedia

شهریری یک محوطه باستانی در شهرستان مشکین‌شهر استان اردبیل ایران است.

این محوطه شامل ۲۸۰ سنگ‌افراشته باستانی است که دیرینگی آن‌ها بیش از ۶ هزار سال پیش میلاد برآورد می‌شود و قدمت این مناطق به دوران اواخر مفرغ و دوره نوسنگی و مس سنگی و نیز اوایل آهن مربوط است.

این سنگ‌افراشته‌ها با ارتفاع متفاوت ‪ ۷۰‬تا ‪ ۳۶۰‬سانتی متری که اکثرا منقوش به اشکال انسان هستند. طرح انسان‌های حک شده بر روی سنگ‌ها به شکل افرادی دست به سینه و معمولا بدون دهان است و تاکنون فقط هفت قطعه این نوع سنگ - افراشته‌ها در منطقه حکاری کردستان ترکیه و یک قطعه هم در قپوزستان آذربایجان یافت شده‌است.

وسعت محوطه شهریری ۴۰۰ هکتار است و در ۶۰ کیلومتری غرب اردبیل، ۲۵ کیلومتری شرقی مشکین‌شهر، یک کیلومتری شمال روستای پیرازمیان و در کنار رودخانه قره‌سو واقع شده‌است.

محوطه شهریری از سه قسمت معبد، قوشاتپه و قله تشکیل شده‌است و سنگ‌افراشته‌های این محل با فرسایش و تخریب زیادی روبه‌رو هستند و در فروردین ۱۳۹۰ گردباد باعث ویرانی بخشی از این محوطه شد.

محوطه باستانی «شهریری» در سال ۱۳۸۱ از سوی میراث فرهنگی استان در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید. از زمان پیدا شدن این محوطه تاکنون، هشتاد درصد آثار آن از میان رفته‌است.



دلیل بزرگی قبرها این بود که وقتی مردی از خانواده فوت میشد همسر زنده ی او را نیز همراه با شوهرش با تمام ابزار و وسایلی که در زندگیشان داشتند زنده زنده در خاک دفن میکردند.

* در صورت نیاز به تصاویر بیشتر و با کیفیت بالا (جهت بزرگنمایی) در قسمت نظرات مطرح نمایید تا در اسرع وقت قرار داده شود.

می توانید دیدگاه خود را بنویسید
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.
 
 
برای بالا بـودن کیفیـت مطالب و استفـاده بـهتر، اکـثر مـطالب از منبع های گوناگونی جمع آوری میشوند تا بتوان مطالبی کامل تر و جامـع تر را در اختیـار تـمام مـعـمـاران، دانشجویان و علاقه مندان به این هــــنر قـرار داد.

کپـی بـرداری از مـتن و یـا تـصـویــر بــدون ذکر مـنبع نـشـان از فـرهنگ غـیر ایــرانی شماست.

:: ایمیل : MemaranBlog@Yahoo.com
:: ایمیل : MemaranBlog@Gmail.com


Bahman .B